Vườn xuân Trung Nam Bắc (1969-1989) – Nguyễn Gia Trí

Hôm nay mình sẽ nói về 1 bức tranh sơn mài khá thú vị, có kích thước khá lớn và đặc biệt, hiện tại đang trưng bày tại bảo tàng mỹ thuật TP HCM, bức tranh nằm trong bộ 7 bức tranh đc công nhận là Bảo vật quốc gia Việt Nam. Vậy bức tranh này của ai, có giá trị về văn hóa lịch sử như thế nào mà được công nhận là Bảo vật quốc gia Việt Nam?

Vườn Xuân Trung Nam Bắc – là tác phẩm tranh sơn mài của họa sĩ Nguyễn Gia Trí, có kích thước khá lớn dài 5.4m rộng 2m, bức tranh được họa sĩ bắt đầu phát thảo từ năm 1969, khi chiến tranh còn đang ác liệt, ông bền bỉ giữ mạch cảm xúc vẽ tranh dù các biến cố liên tiếp xảy ra, vợ ông phải bán dần vóc và son trong nhà để mua từng thếp vàng để trang trí cho tác phẩm, ông trải qua 1 trận tai biến đã khiến sức khỏe của ông giảm sút nghiêm trọng, tuy nhiên sau 20 năm miệt mài sáng tạo, đến năm 1989 tuyệt tác sơn mài gồm 9 tấm ghép lại ra đời, đây là tác phẩm có thời gian hoàn thành lâu nhất, có kích thước lớn nhất tâm huyết nhất của họa sĩ, ứng dụng nhiều đúc kết, tìm tòi, kỹ thuật và sáng tạo trong nghệ thuật sơn mài, đó cũng là 1 trong những tác phẩm để đời và là tác phẩm cuối cùng của bậc thầy sơn mài Việt Nam

  • Bức tranh được làm bằng chất liệu sơn mài với chủ thể chính là các thiếu nữ trong trang phục truyền thống cổ xưa của 3 miền Trung Nam Bắc cùng với những hoạt động rộn ràng như đánh đàn, nhảy múa ca hát thể hiện sức sống tươi mới giữa mùa xuân trong một khung cảnh thiên nhiên rộng lớn.
  • Cạnh đó là hai đứa bé như trong tranh dân gian cưỡi con kỳ lân huyền thoại chạy đi chơi. Phía sau là ngôi miếu cổ nhỏ nhưng trang nghiêm. Xen với các nét văn hóa truyền thống đó là không khí hiện đại tạo bởi hai nhóm thiếu nữ áo trắng múa quay tròn…
  • Dọc theo hai đường viền bên trái và bên phải của bức tranh là hai câu thơ chữ Hán của nhà văn hóa Đào Duy Từ, tạm dịch là: Bóng trăng như đèn tỏa sáng trên mặt nước/ Hương hoa thoang thoảng bay theo gió đưa. Góc dưới cùng bên phải của bức tranh là chữ ký của họa sĩ Nguyễn Gia Trí

Hoàn thành trong suốt 20 năm, do đó cũng không nói quá khi cho rằng “Vườn xuân Trung Nam Bắc” là tác phẩm tinh túy nhất của danh họa Nguyễn Gia Trí, mọi thành tựu trong quá trình nghiên cứu, tìm tòi, tích lũy về sơn mài đều được ông gửi gắm vào đây, sự tài tình khi phối hợp giữa chất liệu vàng son với vỏ trứng cũng được bậc thầy sơn mài Việt Nam thể hiện nhịp nhàng, khéo léo. Cũng như những tác phẩm sơn mài cùng thời, “Vườn xuân Trung Nam Bắc” không có nhiều màu sắc mà chủ yếu là đỏ, đen, vàng, trắng, vậy mà sức hấp dẫn đến ma mị của tác phẩm đủ mạnh để làm lay động những ai đứng trước nó. Nhìn tổng thể bức tranh khiến cho người xem cảm nhận sự sống động của các hoạt động trong tranh,  người xem cảm thấy như mình được trở về miền ký ức với cảnh sắc thiên nhiên đầy sức sống, với vẻ đẹp thiếu nữ dịu dàng…tất cả đã làm cho bức tranh trở nên hoàn mỹ tuyệt vời.

Tác phẩm được sáng tác xuyên suốt trong giai đoạn đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh vì vậy có thể xem bức trah như nhân chứng đặc biệt của lịch sử Việt Nam,  về mặt ý nghĩa bức tranh như lời nguyện cầu thống nhất 3 miền Trung Nam Bắc của họa sĩ Nguyễn Gia Trí

1991, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh mua lại tác phẩm với giá 100.000 USD và trao tặng cho Bảo tàng Mỹ Thuật Thành phố Hồ Chí Minh. Khi Ủy ban nhân dân TP.HCM quyết định trích ngân sách 100.000 USD mua kiệt tác này cách đây hơn 2 thập kỷ, một cuộc tranh luận nảy lửa đã xảy ra, nhiều ý kiến cho rằng đó là việc làm lãng phí không cần thiết, một số tiền quá lớn vào thời điểm đất nước còn nhiều khó khăn. Tranh cãi chỉ thực sự chấm dứt khi có một nhà sưu tập người Bỉ trả giá 1 triệu USD (gấp mười lần số tiền mua ban đầu) để có thể mua lại kiệt tác này

Với những giá trị to lớn về mặt lịch sử và hội họa, ngày 30/12/2013, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, thay mặt Thủ tướng Chính phủ, ký Quyết định số 2599/QĐ-TTG (đọc Qi-Đê Tê-Tê-Giê) công nhận Vườn Xuân Trung Nam Bắc là bảo vật quốc gia trong Đợt 2. Hiện tại bức tranh đang đc trưng bày tại Bảo tàng Mỹ Thuật Tp HCM.

Tuy nhiên, có 1 vài sự cố nhỏ đã xảy ra với bức tranh mà có thể bạn chưa biết

  • 20/8/2018, phía Bảo tàng đã trình Sở Văn hóa Thể thao thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu được vệ sinh bức họa và nhận được chấp thuận 8 ngày sau đó. Tuy nhiên, Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố hồ Chí Minh đã không tham vấn chuyên gia trước khi vệ sinh lại bảo vật quốc gia, mà thuê ông Lưu Minh Phụng, một người không hiểu về nghệ thuật hội họa sơn mài của họa sĩ Nguyễn Gia Trí, nên đã dùng nước rửa chén, bột chu và giấy nhám để thực hiện công việc.
  • 27/4/2019 Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm do cục trưởng Vi Kiến Thành đến đánh giá mức độ hư hại của bức tranh, theo đánh giá cho biết linh hồn của bức họa đã bị hư hại trên 30%, còn xét về mức độ hư hại vật chất là khoảng 15%.

Tình trạng hiện tại của tác phẩm còn khá tốt, màu sắc vẫn còn rất đẹp, mình có thể cảm nhận được cái hồn và sự to lớn của tác phẩm này khi xem trực tiếp, bạn nào tò mò có thể xem trực tiếp tại Bảo tàng mỹ thuật Tp HCM!

Đôi nét về cuộc đời và sự nghiệp của họa sĩ Nguyễn Gia Trí

Nguyễn Gia Trí (19081993) là một họa sĩ, biếm hoạ nổi tiếng ở Việt Nam. Ông quê ở Trường Yên, Chương Mỹ, Hà Tây. Ông tốt nghiệp trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương vào năm 1936. Ông tổ chức những triển lãm đầu tiên năm 1939 – 1940. Năm 1954, ông chuyển vào Sài Gòn sinh sống và làm việc. Năm 1989, họa sĩ Nguyễn Gia Trí được Bộ Văn hóa và Thông tin chính thức công nhận là một trong những họa sĩ đương đại có công trong việc xây dựng nền nghệ thuật tạo hình Việt Nam hiện đại. Ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật năm 2012.

Ông là họa sĩ bậc thầy, đi đầu trong việc tạo dựng xu hướng mới của nghệ thuật sơn mài; trong việc tìm tòi, sáng tạo để tạo ra một bảng màu mới và đưa sơn mài Việt Nam lên đến đỉnh cao với sự kết hợp giữa yếu tố văn hóa truyền thống Á Đông của người Việt Nam trên chất liệu sơn ta và phương pháp hội họa hàn lâm phương Tây.

Với các chất liệu: sơn than, son, vàng, bạc, vỏ trứng, sơn cánh gián, Nguyễn Gia Trí đã tạo cho tranh sơn mài một vẻ đẹp lộng lẫy, một sức hàm chứa ít ai ngờ tới. Ông thường vẽ phụ nữ và phong cảnh, đồng thời có phong cách xây dựng bố cục tranh theo hình thức bình phong, bố trí các hình tượng trên nhiều tấm rời nhau rồi ghép lại. Các tác phẩm của họa sĩ được đánh giá là đỉnh cao của nghệ thuật tranh sơn mài, đến nay vẫn còn nguyên giá trị.

Ông được mệnh danh là “cha đẻ những bức tranh sơn mài tân thời của Việt Nam” và là một trong 4 cây đại thụ của nền mỹ thuật Việt Nam cận đại với câu vinh danh: nhất Trí, nhì Lân, tam Lân, tứ CẩnTrí (Nguyễn Gia Trí), Vân (Tô Ngọc Vân), Lân (Nguyễn Tường Lân), Cẩn (Trần Văn Cẩn).

Tranh của Nguyễn Gia Trí được rất nhiều người thích, trong đó có các chính khách người Pháp, các tỉ phú Nam Phi và Nam Mỹ, các quan chức trong phủ tổng thống yêu thích, sưu tầm và đặt mua. Các bức tranh của Nguyễn Gia Trí thường được treo ở nhiều biệt thự sang trọng đem lại một không gian lãng mạn, tuyệt vời.

Họa sĩ Nguyễn Gia Trí đã sáng tác và bán rất nhiều tác phẩm, tuy nhiên ông mong muốn và hy vọng sẽ lưu giữ lại ba bức tranh sơn mài khổ lớn trong suốt cuộc đời mình, đó là: Hoài niệm xứ Bắc, Trừu tượng, Múa dưới trăng” (sáng tác từ năm 1968 đến 1969) Đó là ba bức tranh sơn mài khổ lớn, được vợ ông Ngô Đình Nhu là bà Trần Lệ Xuân mua tặng Nhật Hoàng, tuy nhiên ông đã xin giữ 3 bức tranh lại trong nước, ko cho xuất ra nước ngoài, hiện tại 3 bức tranh đang lưu giữ trong Thư viện Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

Năm 2012, họa sĩ Nguyễn Gia Trí được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật cho 5 tác phẩm sơn mài rất nổi tiếng của ông, đó là:

  • Vườn xuân Trung Nam Bắc – sơn mài, sáng tác 1969-1989
  • Thiếu nữ bên hoa phù dung – sơn mài, sáng tác 1944
  • Bên đầm sen – sơn mài, sáng tác 1944
  • Trong vườn – sơn mài, 121,5x171cm. Tại phiên đấu giá tháng 7/2015 của nhà Larasati tại Singapore đạt mức 134.200 SGD (~2,2 tỷ VND)
  • Cảnh thôn – Sơn mài, 80x56cm, sáng tác 1939

Ngoài ra, ông còn có rất nhiều tác phẩm khác cũng rất nổi tiếng mà có thể bạn chưa biết, nhân tiện mình sẽ giới thiệu luôn.

  • Thiếu nữ bên hồ Gươm (1943-1944)
  • Những nàng tiên. Trước 1940. chất liệu Sơn mài. Kích thước 290x 440cm
  • Vườn xuân. (sáng tác từ năm 1943-44). chất liệu Sơn mài. Rộng 12 mét vuông.
  • Dọc mùng, sơn mài, 160x400cm, 1939
  • Lễ Hội Đầu Năm – Kích thước 70 x 120cm
  • Những thiếu nữ trong vườn, 1957 – Kích thước 100 x 64 cm.
  • ………….. Và còn nhiều tác phẩm khác các bạn có thể tìm thêm trên Google

Và đó là những thông tin thú vị về bức tranh sơn mài Vườn Xuân Trung Nam Bắc của họa sĩ Nguyễn Gia Trí. Những thông tin này mình tổng hợp từ nhiều nguồn trên Internet, Goolge, Wikipedia. Nếu có gì sai sót hoặc thiếu sót các bạn hãy để lại cmt để cho mọi người cùng biết với nhé.

Related Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.

© 2022 TrungLun0112 / Share Everything I Know - Theme by WPEnjoy · Powered by WordPress